Exproof Flaşör – CE Belgesi

Femko Belgelendirme; 2014/34/AB ATEX Yönetmeliği kapsamında ex-proof cihazlar (Potansiyel patlayıcı ortamlarda kullanılmak üzere tasarlanan, üretilen ekipman ve koruyucu sistemler) üreten imalatçılara, Patlamadan Korunma Dokümanı, Ek 3 (Modül B) AB Tip İncelemesi Modülü (seri üretim için belgelendirme), EK 4 (Modül D) İmalat Sürecinin Kalite Güvencesini Esas Alan Tipe Uygunluğu, EK 6 (Modül C1) Denetimli Ürün Deneyi ve Üretimin Dahili Kontrolünü Esas Alan Tipe Uygunluk, Ek 7 (Modül E) Ürün Kalite Güvencesini Esas Alan tipe uygunluk, EK 8 (Modül A) Madde 15.1.b (ii) Üretimin Dahili Kontrolü Modülü, Ek 9 (Modül G) Birim Doğrulamasını Esas Alan Uygunluk Modülü (seri üretimi olmayan, adetli üretimler için cihaz başı belgelendirme) gibi ATEX belgelendirme modülleri kapsamında Teknik Dosya Denetimleri ve Atex Sertifikası işlemlerinizin tümü için profesyonel hizmetler sunmaktadır.

1. GİRİŞ

Exproof Flaşörler; sinyal, uyarı, ve bilgilendirme amacıyla patlama riski yüksek olan tehlikeli alanlarda kullanılan görsel uyarı cihazlarıdır. “Muhtemel Patlayıcı Ortamlarda Kullanılan Teçhizat ve Koruyucu Sistemler ile İlgili Yönetmelik(94/9/AT)” kapsamında, patlama ve yanma riski yüksek olan yerlerde kullanılan cihazların bu ortamlara uygun olması gerekmektedir.

Exproof Flaşörler; petrol, gaz endüstrileri, rafineriler, madenler, gıda işleme fabrikaları, kimya fabrikaları, gemi/uçak endüstrileri, tahıl ambarları, petrokimya tesisleri, arıtma tesisleri, su ve filtrasyon tesisleri gibi ağır çevre şartlarına sahip, patlama ve yanma tehlikesi yüksek alanlarda kullanılmak üzere tasarlanmaktadır.

Exproof Flaşörlerin; Zone 0, Zone 1, Zone 2, Zone 20, Zone 21, Zone 22 bölgeleri için farklı tasarım ve özellikte olanları mevcuttur. Kullanım yeri ve amacına uygun olarak çok çeşitli seçenekleriyle, iç ve dış ortamlarda kullanılmak üzere tasarlanan flaşörler bulunmaktadır.

Exproof Flaşörlerin kullanım alanlarından bazıları aşağıda verilmiştir. Bunlar:

  • Laboratuvarlar,
  • Yağ teçhizat platformları,
  • Yerinde trafik yönetimi,
  • Liman sinyalizasyonu,
  • Fabrika kontrolleri,
  • Forkliftler,
  • Tankerler,
  • Vinçler şeklindedir.

2. AMAÇ

Patlayıcı ve yanıcı ortamlar olarak bilinen tehlikeli sahalarda kullanılan Exproof Flaşörlerin piyasadaki mevcut durumlarının ‘’Muhtemel Patlayıcı Ortamlarda Kullanılan Teçhizat ve Koruyucu Sistemler ile İlgili Yönetmelik(94/9/AT)” kapsamında değerlendirilerek, belirtilen standartlar doğrultusunda uygunluk denetimlerinin (etiket, test ve muayenelerinin) yapılması ve sonuçlarının tespit edilmesi amaçlanmaktadır. Bu amaç doğrultusunda yapılacak faaliyetler;

  • Piyasada bulunan Exproof Flaşörlerin marka/model/tip bazında tespit edilmesi,
  • Yönetmeliğe uygunluk seviyelerinin belirlenmesi,
  • Denetim mekanizmalarının sorunsuz işletilebilmesi için gereken faaliyetlerin planlanması,
  • Risk teşkil eden ürünler için gerekli önlemlerin alınması,
  • Gerektiğinde laboratuvar test imkanlarından yararlanılması,
  • Denetim sonuçlarının değerlendirilerek istatistiksel veriye dönüştürülmesi,
  • İlgili kuruluşların bilgilendirilerek konuyla ilgili bilinçlenmenin arttırılmasıdır.

3. DAYANAK

Exproof Flaşörün denetim sürecinde gerekli olacak mevzuat listesi aşağıda verilmiştir.

3.1. Kanun

  • 4703 Ürünlere İlişkin Teknik Mevzuatın Hazırlanması ve Uygulanmasına Dair Kanun

3.2. Yönetmelikler

  • Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Piyasa Gözetimi ve Denetimi Yönetmeliği
  • Muhtemel Patlayıcı Ortamlarda Kullanılan Teçhizat ve Koruyucu Sistemler ile İlgili Yönetmelik (94/9/AT)

3.3. İlgili Standartlar

Exproof Flaşörlerin denetlenmesinde kullanılacak standartlar

Exproof Flaşörün etiket beyanında hangi standartlar bulunuyorsa, test ve muayenelerde bu standartların istenmesi gerekmektedir. Exproof Flaşörde bütün standartların bulunması gerekmemektedir. Hangi koruma tiplerini içeriyorlarsa ona göre testleri yaptırılmalıdır.

4. EXPROOF FLAŞÖR HAKKINDA TEKNİK BİLGİLER

Exproof Flaşör; belirli aralıklarla yanıp sönerek ışık veren, uyarı, sinyal ve bilgilendirme amaçlı olarak patlayıcı ve yanıcı ortamlarda kullanılan bir görsel uyarı cihazı olarak tanımlanabilir. Flaşör kelimesi; uyarı ışığı, sinyal ışığı, görsel sinyal gibi anlamlarda kullanılmaktadır. Exproof Flaşör tehlikeli bölgelerde uyarı ve iletişimi sağlamaktadır. Sesli sinyallerin duyulamadığı gürültülü alanlarda aramaya işaret etmek için kullanılır. Tehlikeli ortamların iç ve dış mekanları için uygulanan tipleri bulunmaktadır.

Sinyal verdiği ışık renkleri; kırmızı, sarı, mavi, yeşil, gri, turuncu, saydam ve diğer farklı renk kombinasyonları şeklindedir. Exproof Flaşörün farklı renklerde uyarı, değişik seviyede voltajları ve flaş enerjileri olan birçok versiyonu bulunmaktadır.

Exproof Flaşörün genel olarak temel bileşenleri Resim 4’ te verilmiştir. Exproof Flaşörün temel bileşenleri; Ana Gövde, Lens ve Montaj Elemanı şeklindedir. Exproof Flaşörün gövdesi; Alüminyum, Tunç, cam lifleriyle güçlendirilmiş Polyester, paslanmaz Çelik, Polikarbonat gibi malzemelerden üretilebilmektedir. Cihazın gövdesi korozyona karşı dirençli ve uzun süre dayanıklılığa sahip olmalıdır. Montaj halkası, lens koruması ve diğer metal aksamlar genellikle paslanmaz çelikten yapılmaktadır. Lensler; sertleştirilmiş cam, Polyamid gibi malzemelerden üretilmektedir.

Exproof Flaşörün yukarda belirtilen farklı bileşenlerinin bulunduğu şekli Resim 5’te verilmiştir. Exproof Flaşörün muhafaza olan ve olmayan modelleri mevcuttur. Exproof Flaşörün lens kısmını dış etkilerden korumak için Muhafaza(lens koruması) adı verilen bir bileşende eklenebilir.

Muhafazaya sahip Exproof bir Flaşör genel olarak modelinin yapısına göre aşağıdaki bileşenleri içerebilir. Bunlar:

a) Ana gövde (dönüştürücü ve iletici),

b) Lens,

c) Muhafaza,

d) Montaj vidaları,

e) Sabitleme vidaları,

f) Tüplerdir.

Muhafazaya sahip bir Exproof Flaşörün yukarda belirtilen bileşenler

Exproof Flaşörün bileşenlerinin model, marka ve tipine göre renk, boyut ve şekil yönünden farklı türleri bulunmaktadır. Exproof Flaşörde kullanılan Lenslerin birçok farklı boyut, renk ve şekilde olanları aşağıdadır.

(a)’da Tavan montaj elemanı, (b)’de asılı şekilde montaj elemanı, (c)’de muhafaza(lens koruması), (d)’de uzun duvar askısı montaj elemanı, (e)’de kısa sabit dikme montaj elemanı örnekleri aşağıdadır.

Zone 1 ve Zone 2 bölgelerinde kullanım için tasarlanmış “de” tipi Exproof Flaşörün terminal bağlantı bölmesi ve montaj halkasının dizaynı aşağıdadır.

4.1. Exproof Flaşör Tipleri

a) Steady Exproof Flaşör(Sürekli Flaşlı): Bu tip flaşör, devamlı bir şekilde etrafına yanıp sönen sinyaller (uyarı şıkları)gönderir. Paslanmaz çelik veya alaşımdan üretilmiş, lens muhafazasına sahip, IP 66 ve IP 67 giriş koruması tipinde, Zone 1 ve Zone 2 bölgelerinde kullanım için tasarlanmış “d” tipi korumalı bir Steady Exproof Flaşör.

b) Dönen Exproof Flaşör(Rotating Beacon): Bu tip flaşör, dönme modunda her tarafa yanıp sönen sinyaller(uyarı şıkları) göndermektedir. Zone 1, Zone 2, Zone 21 ve Zone 22 bölgelerinde kullanım için uygun, bir Dönen(rotating) Exproof Flaşör örneği.

c) Xenon Flaşlı Exproof Flaşör: Bu tip flaşörde Xenon ışık türü kullanılır. Xenon ile dolu bir cam gövde içinde yeterince yüksek bir voltaj uygulanarak çok yoğun bir ışık sinyalinin oluşması sağlanır. 5, 10 ve 20 Joule değerinde Xenon elektronik flaş veren, alüminyum gövdeli, lens muhafazası ve montaj halkasına sahip, saniyede 1 flaş değeri bulunan, 7 farklı renkte lensli Xenon Flaşlı Exproof Flaşör örneği.

d) Halojen Flaşlı Exproof Flaşör: Bu tip flaşörde Halojen ışık türü kullanılır. Lens gövdesi Halojen (iyot, brom) ile doldurularak kullanıma uygundur(geleneksel ampullerden daha küçük hacimli). Daha yüksek sonuçlanan tutarlı performansdan dolayı filamanın bozulması daha yavaştır. Alüminyum gövdeli, Polikarbonat lens muhafazasına sahip, 6 farklı renkte lensli Halojen Flaşlı Exproof Flaşör örneği.

e) LED Flaşlı Exproof Flaşör: Bu tip flaşörde LED ışık türü kullanılır. LED (Işık Yayan Diyot) görünür ışıkta optik gerilimi dönüştüren yarı iletkenlerdir. 5, 10 ve 20 Joule değerinde LED ışığı veren, alüminyum gövdeli, sertleşirilmiş cam lensli, lens muhafazası, montaj halkasına sahip, 5 farklı renkte lensli, LED Flaşlı Exproof Flaşör örneği.

a) Çok Fonksiyonlu Exproof Flaşör(Multi Function Beacon): Bu tip flaşörlerde; sürekli, yanıp sönme(selektör), flaş ve dönen modlarda olmak üzere farklı şekilde sinyaller verilebilmektedir. Polikarbonat gövdeli, IP 66 giriş korumalı, Zone 2 ve Zone 22 bölgeleri için kullanıma uygun bir Çok Fonksiyonlu Exproof Flaşör örneği Resim 15‘de (a) şıkkında verilmiştir. Alüminyum gövdeli, IP 66 ve IP 67 giriş korumalı, Zone 1, Zone 2, Zone 21 ve Zone 22 bölgeleri için kullanıma uygun bir Çok Fonksiyonlu Exproof Flaşör örneği.

4.2. Exproof Flaşörün İşaretlenmesi

Tehlikeli alanlarda kullanılan bütün ekipmanlar EN 60079-0’da tanımlandığı gibi işaretlenmelidir. Exproof Flaşörde kullanılan etiket örnekleri Resim 16 ve Resim 17’de verilmiştir. Bu etiket örneklerinde; Ex işareti, koruma tipleri, ortam tipleri(gaz ve toz), IP değeri, Zone sınıfı, cihaz kategorisi ve sıcaklık değerleri verilmiştir.

5. EXPROOF FLAŞÖRÜN TAŞIDIĞI RİSKLER

Exproof Flaşör kendi başına bir risk taşımamakla beraber, kullanıldığı ortamın patlama ve yanma riski bulunmaktadır. Tehlikeli sayılan bu alanlar nedeniyle bulunduğu ortama uygun olarak kullanılması gerekmektedir. Örneğin; Zone 2 için tasarlamış Exproof flaşörün Zone 1 için kullanılması uygun değildir. Exproof Flaşör, yabancı madde girişine karşı korunmadığında da risk oluşturmaktadır. Bu nedenle IP korumasının uygun seviyede olması gerekmektedir.

Flaşör gibi elektrikli cihazlar, aşırı ısı, kıvılcım ve ark gibi patlamaya sebep olabilecek ateşleme kaynaklarını barındırdığından patlamaya sebep olmaktadır, dolayısıyla exproof olarak üretilmeleri gerekmektedir. İnsan can ve mal güvenliğini geri dönüşü olmayan bir şekilde tehdit etmesinden dolayı kullanıldıkları patlayıcı ortamlara uygun olarak monte edilmeli, tamir ve bakımları da aynı şekilde yapılmalıdır. Exproof Flaşörün exproof özelliğinin korunduğu kontrol ve bakımlarla sağlanmalıdır.

Femko Muayene, tüm bunların dışında ATEX 137 (99/92/EC) Çalışanların Patlayıcı Ortamların Tehlikelerinden Korunması Hakkında Yönetmelik Kapsamında Uygunluk Muayenesi, EN 60079-14 Patlayıcı Ortamlarda Tesis ve İşletmelerdeki Elektrik Tesisat Uygunluk Muayenesi, EN 60079-10-1 ve EN 60079-10-2 Standartları kapsamında Proje uygunluk Muayenesi gibi alanlarda da çözümler sunmaktadır.