Exproof Buat – CE Belgesi

Femko Belgelendirme; 2014/34/AB ATEX Yönetmeliği kapsamında ex-proof cihazlar (Potansiyel patlayıcı ortamlarda kullanılmak üzere tasarlanan, üretilen ekipman ve koruyucu sistemler) üreten imalatçılara, Patlamadan Korunma Dokümanı, Ek 3 (Modül B) AB Tip İncelemesi Modülü (seri üretim için belgelendirme), EK 4 (Modül D) İmalat Sürecinin Kalite Güvencesini Esas Alan Tipe Uygunluğu, EK 6 (Modül C1) Denetimli Ürün Deneyi ve Üretimin Dahili Kontrolünü Esas Alan Tipe Uygunluk, Ek 7 (Modül E) Ürün Kalite Güvencesini Esas Alan tipe uygunluk, EK 8 (Modül A) Madde 15.1.b (ii) Üretimin Dahili Kontrolü Modülü, Ek 9 (Modül G) Birim Doğrulamasını Esas Alan Uygunluk Modülü (seri üretimi olmayan, adetli üretimler için cihaz başı belgelendirme) gibi ATEX belgelendirme modülleri kapsamında Teknik Dosya Denetimleri ve Atex Sertifikası işlemlerinizin tümü için profesyonel hizmetler sunmaktadır.

1. GİRİŞ

Exproof Buatlar; madenler, rafineriler, kimya endüstrisi, petrol istasyonları, hububat siloları, şeker fabrikaları, kereste ve mobilya fabrikaları, un fabrikaları gibi patlama riski yüksek olan çok çeşitli alanlarda kullanılmaktadır. “Muhtemel Patlayıcı Ortamlarda Kullanılan Teçhizat ve Koruyucu Sistemler ile İlgili (94/9/ AT)’’ yönetmelik kapsamında, patlama ve yanma riski yüksek olan yerlerde kullanılan cihazların bu ortamlara uygun olması gerekmektedir.

Exproof Buatlar; patlayıcı ve yanıcı ortamlar olarak bilinen tehlikeli alanlarda; kablo eklemek ve içerisine cihaz yerleştirmek amacıyla geliştirilmiş genel amaçlı kutulardır. Exproof Buatların, Zone 0, Zone 1, Zone 2, Zone 21, Zone 22 bölgelerinde kullanım amaçlarına uygun olarak farklı tasarım ve özellikte olanları mevcuttur.

2. AMAÇ

Patlayıcı ve yanıcı ortamlar olarak bilinen tehlikeli sahalarda kullanılan 94/9/AT kapsamındaki ürünlerden Exproof Buatların, piyasadaki mevcut durumlarının ‘’Muhtemel Patlayıcı Ortamlarda Kullanılan Teçhizat ve Koruyucu Sistemler ile İlgili Yönetmelik(94/9/AT)” kapsamında değerlendirilerek, uygunluk denetimlerinin (etiket, test ve muayenelerinin) yapılması ve sonuçlarının tespit edilmesi amaçlanmaktadır. Bu amaç doğrultusunda yapılacak faaliyetler;

  • Piyasada bulunan Exproof Buatların marka/model bazında tespit edilmesi,
  • Yönetmeliğe uygunluk seviyelerinin belirlenmesi,
  • Denetim mekanizmalarının sorunsuz işletilebilmesi için gereken faaliyetlerin planlanması,
  • Risk teşkil eden ürünler için gerekli önlemlerin alınması,
  • Gerektiğinde laboratuvar test imkanlarından yararlanılması,
  • Denetim sonuçlarının değerlendirilerek istatistiksel veriye dönüştürülmesi,
  • İlgili kuruluşların bilgilendirilerek konuyla ilgili bilinçlenmenin arttırılmasıdır.

3. DAYANAK

Exproof Buatların denetim sürecinde gerekli olacak mevzuat listesi aşağıda verilmiştir.

Kanun:

4703 Ürünlere İlişkin Teknik Mevzuatın Hazırlanması ve Uygulanmasına Dair Kanun

Yönetmelikler:

Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Piyasa Gözetimi ve Denetimi Yönetmeliği

Muhtemel Patlayıcı Ortamlarda Kullanılan Teçhizat ve Koruyucu Sistemler ile İlgili Yönetmelik (94/9/AT)

İlgili Standartlar:

Exproof Buatın denetlenmesinde kullanılacak standartlar aşağıdaki tabloda verilmiştir.

Exproof Buatların Denetimlerinde Kullanılacak Standartlar

4. EXPROOF BUAT HAKKINDA TEKNİK BİLGİLER

4.1. Ürünün Tanımı:

Exproof Buat; elektrik akımı devrelerinde birleştirme yapmak veya akımı bir veya daha fazla kola ayırmak için atexli ortamlarda kullanılabilmesi amacıyla, özel olarak tasarlanıp, üretilen kutu olarak tanımlanabilir. Tehlikeli sahalardaki elektrik dağıtımı için kullanılan buatlar, ek kutusu, bağlantı kutusu, dağıtım kutusu olarak da söylenmektedir.

Exproof Buatta; kapak, kutu(hazne), kablo girişleri, klemensler vs. bulunmakta, bunların yerleşimi ve şekli farklılıklar gösterebilmektedir.

Güvenliği arttırılmış Exproof Buatların temel avantajlarından birisi, çelik, alüminyum, döküm, cam elyafıyla güçlendirilmiş polyester ve polikarbonat gibi farklı malzemelerden yapılabilmesidir. Buatlar, kullanım yerlerine göre çok farklı tip ve ebatlarda (kare, yuvarlak, dikdörtgen gibi) bulunabilmektedir.

Exproof Buatlar (koruma kutuları), IP 54 giriş koruması gerektiren, çıplak iletken parçalarını içinde barındıran kutulardır. Pratikte kullanıcılar yine de IP 66 veya daha yüksek derecede korumalı olanları tercih etmektedirler.

Exproof Buatlar, buharlaşmanın birikmesini önleyici olarak havalandırma açıklıkları veya kanal delikleriyle desteklenmektedirler.

Exproof Buatlar, yüksek yüzey sıcaklıklarına sahiptirler. Testlerle belirlenen sıcaklık iki faktöre bağlıdır. Bunlar:

  • İçindeki tellerin ve bağlantı yerlerinin sayısı,
  • Tellerden ve bağlantı yerlerinden doğan ortamın üzerindeki sıcaklıktır.

Normal ortam sıcaklığı, -20°C ile +40°C arasındadır. Daha yüksek ortam sıcaklıkları, yüksek bir T sıcaklığı veya bağlantı içindeki akımı düşürmek anlamına gelmelidir.

Exproof Buatlarda koruma tipleri olarak, ”e” tipi arttırılmış emniyetli koruma (increased safety), “d” tipi alev sızdırmaz (flameproof) ve “t” tipi toz tutuşmasına karşı koruma yöntemleri kullanılmaktadır. “e” tipi korumada, cihazların sıcaklıklarının yükselmesi, izolasyonu, gevşeme gibi büyüklükler, özel yöntemler ile kontrol altında tutularak ve cihaz kutusunun mekanik koruma sınıfı (IP) arttırılarak, cihazın güvenliğinin yükseltilmesi sağlanmaktadır.

4.2. Exproof Buatın İşaretlenmesi:

Tehlikeli alanlarda kullanılan bütün ekipmanlar EN 60079-0’da tanımlandığı gibi işaretlenmelidir. İçi boş halde bulunan Exproof buatlar, Atex yönetmeliği kapsamında bileşenler olarak sınıflandırıldığından, CE ile işaretlenmezler. Exproof buatların içlerine cihaz, kablo vs. yerleştirildikleri takdirde CE işaretlemesi yapılmaktadır. Exproof Buatın etiketlemesine örnek olarak aşağıdaki resimde etiket örnekleri verilmiştir.

5. EXPROOF BUATIN TAŞIDIĞI RİSKLER

Exproof Buat, kendi başına bir risk taşımamakla beraber, kullanıldığı ortamın patlama ve yanma riski bulunmaktadır. Tehlikeli sayılan bu alanlar sebebiyle, Exproof Buatın bulunduğu ortama uygun olarak kullanılması gerekmektedir. Zone 1 için tasarlamış Exproof Buatın, Zone 0 için kullanılması uygun değildir. Exproof Buatın içine yerleştirilen teller, bağlantılar ve devreler patlayıcı ortamın riskine uygun olarak konulmalıdır. Exproof Buat, yabancı madde girişine karşı korunmadığında da risk oluşturmaktadır. Bu nedenle IP Korumasının da uygun seviyede olması gerekmektedir.

Exproof Buat gibi teçhizatlar aşırı ısı, kıvılcım ve ark gibi patlamaya sebep olabilecek ateşleme kaynaklarını barındırmaktadırlar, dolayısıyla exproof olarak üretilmeleri gerekmektedir. İnsan can ve mal güvenliğini geri dönüşü olmayan bir şekilde tehdit etmelerinden dolayı kullanıldıkları patlayıcı ortamlara uygun olarak monte edilmeli, tamir ve bakımları da aynı şekilde yapılmalıdır. Exproof Buatın kullanıldığı ortamdaki tehlike riskinin bertaraf edilebilmesi için exproof özelliğinin korunduğunun kontrol ve bakımlarla sağlanması gerekmektedir.

Femko Muayene, tüm bunların dışında ATEX 137 (99/92/EC) Çalışanların Patlayıcı Ortamların Tehlikelerinden Korunması Hakkında Yönetmelik Kapsamında Uygunluk Muayenesi, EN 60079-14 Patlayıcı Ortamlarda Tesis ve İşletmelerdeki Elektrik Tesisat Uygunluk Muayenesi, EN 60079-10-1 ve EN 60079-10-2 Standartları kapsamında Proje uygunluk Muayenesi gibi alanlarda da çözümler sunmaktadır.