Filamanlı Ampüller – CE Belgesi

1. GİRİŞ

Filamanlı ampullerin tasarım ve üretiminde uyulması gereken güvenlik gereklerini temel seviyede belirtmekte olup, denetlenecek ürünlerin mevzuata uygun olarak üretilip üretilmediğinin tespitinde denetim personeline yardımcı olması için hazırlanmıştır.

Elektrikli ampullerden akım geçtiğinde akkor duruma gelen ince iletken tel olarak adlandırılan ve genellikle tungsten adı verilin metalden yapılan filaman, lambalarda ısınmayı ve ışımayı sağlayan parçadır.

Rehberin hazırlanmasında BM/AEK 37 “Motorlu Taşıtlar-Güç tahrikli taşıtların ve römorklarının onaylanmış lâmba ünitelerinde kullanılan filâmanlı lâmbaların onayı ile ilgili hükümler” isimli teknik düzenlemeden faydalanılmış olup, bu düzenleme güç tahrikli taşıtlar ile römorklarının onaylanmış lamba ünitelerinde kullanılmaları için tasarımlanmış filâmanlı lâmbaları kapsar.

2. AMAÇ

  • Gerçekleştirilecek piyasa gözetimi ve denetimi faaliyetlerinde denetçi personele yol gösterilmesi,
  • Denetimler ve alınan önlemler ile piyasada farkındalık oluşturulması,
  • Tip onayı belgesi olmadan faaliyet gösteren firmaların tespit edilerek belge alması için firmanın yönlendirilmesi, (Aksi takdirde gerekli idari yaptırımlar uygulanmalıdır)
  • Haksız rekabetin önlenmesi, üretici ve ithalatçıların belirli uygunluk seviyesine ulaşmasını sağlanması,
  • Yapılan tespitler ışığında riskli ürünler ve risk teşkil eden firmaların belirlenmesi,
  • İthalat aşamasında bu ürünlere yönelik denetim gerçekleştirilmediğinden tüketicinin korunması amacıyla riskli ürünlerin belirlenerek bu ürünlerin piyasaya arzının yasaklanarak ürünün bertaraf edilmesinin sağlanması,
  • Riskli ürünlerin piyasaya arzının engellenmesi ile araç ve aksamlardan kaynaklanan trafik kazalarının azaltılmasına katkı sağlanması, amacıyla hazırlanmıştır.

3. DAYANAK

Bu kapsamda aşağıda belirtilen teknik düzenleme ve yönetmelikler göz önünde bulundurularak hazırlanmıştır:

  • 4703 Sayılı Ürünlere İlişkin Teknik Mevzuatın Hazırlanması ve Uygulanmasına Dair Kanun
  • Ürünlerin Piyasa Gözetimi ve Denetimine Dair Yönetmelik
  • Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Piyasa Gözetimi ve Denetimi Yönetmeliği
  • 2007/46/AT Motorlu Araçlar ve Römorkları Tip Onayı Yönetmeliği (MARTOY) • BM/AEK 37 “Motorlu Taşıtlar-Güç tahrikli taşıtların ve römorklarının onaylanmış lâmba ünitelerinde kullanılan filâmanlı lâmbaların onayı ile ilgili hükümler”

4. ÜRÜN HAKKINDA TEKNİK BİLGİLER

4.1-Ürün İle İlgili Tarif ve Tanımlar

  • Kategori: Standartlaştırılmış filâmanlı lâmbaların farklı temel tasarımının bir ifadesi. Her kategorinin, “H4”, “P21W”, “T4W” gibi özel gösterimi vardır.
  • Tip: Farklı “tipteki” filâmanlı lâmbalar, aşağıdaki temel hususlar bakımından farklılıklar gösteren aynı kategori içerisindeki lâmbalardır.
  • Ampul rengi: Beyaz ışık yayan bir filâmanlı lâmbanın diğer karakteristiklerini değiştirmeden sadece rengini değiştirmek için tasarlanan, bir belirgin sarı ampul veya bir ilâve belirgin sarı dış ampul farklı bir filâmanlı lâmba tipi meydana getirmez.
  • Beyan gerilimi: Filâmanlı lâmba üzerine işaretlenmiş gerilimdir (V).
  • Beyan gücü: İlgili kategorinin uluslararası gösterimi ile birleşebilen filâmanlı lâmba üzerine işaretlenmiş güçtür. (W).
  • Standard (etalon) filâmanlı lamba: Aydınlatma ve ışıklı sinyal tertibatlarının fotometrik deneylerinde kullanılan, beyaz veya kehribar rengi ışık yayan ve daraltılmış boyut toleranslarına sahip filâmanlı bir lâmbadır. Standard filâmanlı lâmbalar her kategori için sadece bir gerilim değerinde belirtilir.
  • Cihaz: Bir veya birden fazla fonksiyonları yapmak için kullanılan bir aksam veya aksamların bileşimidir.
  • Lamba: Yolu aydınlatmak veya diğer yol kullanıcılarına ışıklı işaret vermek maksadıyla tasarlanmış bir cihazdır. Arka plâka lâmbaları ve geri yansıtıcılar da, lâmbalar olarak dikkate alınır.
  • Filamanlı Lâmbaların Işık Kaynağı: Filamanın kendisidir. Birden fazla filâmanlı lâmbalar için her biri, bir ışık kaynağını oluşturmalıdır.

4.2 Onay İşaretinin Düzenlenmesi ve İşaretleme İle İlgili Örnekler

Filâmanlı lâmbaların başlığı veya ampulü üzerinde aşağıdaki bilgiler bulundurulmalıdır.

  • Başvuru sahibinin ticarî adı veya işareti,
  • Beyan gerilimi. Bununla birlikte, sadece müsaade edilen ampul çapı
  • 7,5 mm’yi aşmayan 12 V standartlaştırılmış filâmanlı lâmba tiplerinde beyan geriliminin işaretlenmesine gerek yoktur.
  • İlgili kategorinin uluslararası gösterimi. Filâmanlı lâmba tipinin müsaade edilen ampul çapı 7,5 mm’yi aşmadığında, bu gösterimin güç karakteri “W”’nin işaretlenmesine gerek yoktur.
  • Beyan gücü (çift filâmanlı lâmbalarda sırasıyla ana filâman/ikincil filâman). İlgili filâmanlı lâmba kategorisinin uluslararası gösteriminin bir parçası ise bunun ayrı olarak belirtilmesine gerek yoktur.
  • Standartlaştırılmış filâmanlı lâmba tiplerinde beyan geriliminin işaretlenmesine gerek yoktur. Halojen filâmanlı lâmbalar, “U” ile işaretlenmelidir
  • Bunların dışındaki işaretlemeler de aydınlatma karakteristiklerini olumsuz yönde etkilememek şartıyla basılabilir.

Ayrıca;

a. “E” harfini ve takiben onayı veren ülkenin ayrım numarasını çevreleyen bir kesik daire,

b. Kesik daireye yakın yerleştirilmiş onay numarası.

c. Onay numarası ve izleyen ilave sembol (veya semboller), bulunmalıdır. Bununla birlikte işaret ve işaretlemeler açıkça okunabilmeli ve silinmez olmalıdır.

Bir filamanlı lambaya takılmış yukarıda gösterilen onay işareti, A1 onay kodu altında İngiltere’de (E11) onaylanmış olan bir lambayı belirtir. Onay kodunun ilk karakteri, değişikliklerin 02 serisi ve Regülasyon No:37’nin şartlarına uygun olarak onayın verildiğini gösterir.

5. ÜRÜNÜN TAŞIDIĞI RİSKLER

Filâmanlı lâmbalar, normal kullanımlarında düzgün çalışacak ve bu çalışmasını sürdürecek şekilde ilgili mevzuat çerçevesinde tasarımlanmalı ve üretilmelidir. Bu lambalar aynı zamanda tasarımda ve imalatta herhangi bir hata göstermemelidir. Aksi takdirde belgesiz ve teknik mevzuata uygun olmayan filamanlı lambalar;

  • Çok fazla ışıma yaparak diğer sürücülerin gözünü alma,
  • Gerektiğinden az ışık saçarak diğer araçlar için yeterince gözükür olamama,
  • Normal kullanımlarda maruz kalabilecekleri titreşimlerde kendinden beklenen çalışmayı sağlayamama,
  • Ürünün belli bir süre çalışarak ısındıktan sonra üründe şekil değişikliği, çatlama veya renk değişikliği görülmesi, gibi riskleri taşıyabilir.